Αναρτήθηκε από: mageo | 28 Ιουλίου 2010

Το μιμίδιο,τα πρωτεύοντα και άλλες ιστορίες

Άτυπο θερινό πανεπιστήμιο στα Κύθηρα με κύριο εισηγητή τον εξάδελφο Αντώνη.Ο Αντώνης,επιστήμων και ερευνητής ,φυσικός ανθρωπολόγος και παλαιοντολόγος,έχει τον τρόπο να εισάγει καινούριες έννοιες σε μας τους αδαείς,με όλη τη σοβαρότητα ενός παιδιού που παίζει.Γι αυτό και οι συζητήσεις μαζί του,πέρα από το ότι είναι απολαυστικές,ενεργοποιούν καινούρια κέντρα του εγκεφάλου και μας βγάζουν για λίγο από την καλοκαιρινή ραστώνη.

Η κουβέντα ξεκίνησε από την ερώτηση «γιατί τα ζώα δεν γελάνε»,για να καταλήξει στο θέμα του τι διαχωρίζει τον άνθρωπο από τα ζώα και αν μπορούμε να μιλήσουμε για «πολιτισμό» στο ζωϊκό βασίλειο…
Οι απαντήσεις του εξαδέλφου έχουν πάντα το χαρακτηριστικό μιας ήσυχης βεβαιότητας.Τα ζώα δεν γελάνε λόγω έλλειψης των κατάλληλων μυών του προσώπου(…),ο άνθρωπος διαχωρίζεται από τα ζώα λόγω της όρθιας στάσης(και όχι λόγω της γλώσσας,όπως θα μπορούσε να υποθέσει κανείς) και ναι,βεβαίως,μπορούμε να μιλήσουμε για την ύπαρξη πολιτισμού στα ζώα.Το τελευταίο συνοδεύτηκε από την απορία του εξαδέλφου:»Καλά δεν έχετε ακούσει για τα μιμίδια;»

Δεν είχαμε ακούσει.Ήμασταν έτοιμοι ωστόσο να μπούμε σ’αυτόν τον καινούριο άγνωστο κόσμο των μιμιδίων,με οδηγό τον Αντώνη.

Το μιμίδιο λοιπόν φαίνεται πως είναι ένας όρος που εισήγαγε το 1976 ο Dawkins, κατ’ αναλογία προς το γονίδιο (στο βιβλίο του «Το εγωϊστικό γονίδιο»).Ενώ το γονίδιο μεταδίδει γενετική πληροφορία ,το μιμίδιο μεταδίδει πολιτισμική (τρόπους συμπεριφοράς,έθιμα,τραγούδια, επιστημονικές ιδέες, θρησκευτικές πεποιθήσεις κλπ.),κυρίως με τη μίμηση.
Παραδείγματα μιμιδίων:
Το τραγούδι Happy Birthday to You (ένα από τα ισχυρότερα μιμίδια)(…)
Μουσικοί σκοποί που δεν μπορούμε να βγάλουμε από το μυαλό μας.
Ανέκδοτα,παροιμίες,παιδικά τραγουδάκια,θεωρίες συνωμοσίας,κλπ.κλπ.

Αναζητώντας το μιμίδιο στο διαδίκτυο,ανακαλύπτω θησαυρούς.Καταρχήν υπάρχει μια καινούρια επιστήμη η Μιμιδική.Ποιός να το φανταζόταν…Μια επιστήμη που αμφισβητείται από πολλούς,αλλά που,με όλο το σφρίγος της νεότητάς της,ετοιμάζεται να κατακτήσει το επιστημονικό στερέωμα,θέτοντας καινούρια ερωτήματα τόσο στις φυσικές-βιολογικές επιστήμες όσο και στις κοινωνικές-ανθρωπιστικές.

Χάνομαι στον όγκο των πληροφοριών.Αυτό που αντιλαμβάνομαι ωστόσο είναι ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια ανατροπή της διχοτόμησης φύσης-πολιτισμού και το παλιό επιστημονικό ερώτημμα «Κληρονομικότητα ή Περιβάλλον» δεν τίθεται πλέον με τους όρους του 20ού αιώνα.Ο καινούριος διχασμός(…) τοποθετείται μεταξύ δημιουργιστών και εξελικτιστών-δαρβινιστών.Οι πρώτοι,ως γνωστόν,θεωρούν ότι ο κόσμος είναι δημιούργημα του Θεού.Οι δεύτεροι,μεταξύ των οποίων και ο εξάδελφος,γενικεύοντας τη θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου,χρησιμοποιούν φυσικά-βιολογικά μοντέλα στη μελέτη των κοινωνιών και της πολιτισμικής εξέλιξης.

Ο άνθρωπος δεν είναι πλέον το περιούσιον είδος. Τα άλλα είδη είναι εξίσου σημαντικά.Έτσι λοιπόν,γιατί να μην αναζητήσουμε την ύπαρξη πολιτισμού στα ζώα;Έστω κάποιων εκφράσεών του,όπως είναι π.χ. τρόποι συμπεριφοράς,πρακτικές,γλώσσα.Φαίνεται πως κάποια τέτοια στοιχεία «πολιτισμού» μεταδίδονται με μη γενετικούς τρόπους (με τα μιμίδια;) στα πλαίσια κάποιων ομάδων ζώων,που ζουν σε ένα συγκεκριμμένο τόπο.Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι αυτό των χιμπατζήδων,που χρησιμοποιούν πέτρες ως «εργαλεία» για να σπάσουν το κέλυφος κάποιων καρπών,στην Ακτή του Ελεφαντοστού.Και αυτή η γνώση,σύμφωνα με ευρήματα απολιθωμάτων, μεταδίδεται από γεννιά σε γεννιά εδώ και τουλάχιστον 4.000 χρόνια…

Advertisements

Responses

  1. Κι όμως η Σπίθα γελούσε. Φαίνεται είχε τους σχετικούς μύες.Γελούσε από τη χαρά της όταν γυρίζαμε σπίτι. καλό σκυλί!


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Kατηγορίες

Αρέσει σε %d bloggers: